Doorstart na faillissement

Wat is een doorstart?

Kort gezegd bedoelen we met een doorstart het volgende. ‘Gezonde’ delen van een bedrijf gaan door en ‘ongezonde’ delen stoppen. Hoe het werkt? De schulden blijven achter in een faillissement, terwijl een andere rechtspersoon de vitale onderdelen overneemt.

Een doorstart vindt (bijna) altijd plaats ná een faillissement. In aanloop naar een doorstart komt veel op je af. Meerdere onderdelen vragen aandacht, zoals het personeel, de activa, contracten, rechten en nieuwe financiering. Een goede voorbereiding en een onderbouwd doorstartplan zijn dus van levensbelang.

Van faillissement tot doorstart

Voorafgaand aan de doorstart
Je overweegt dus een faillissement, gevolgd door een doorstart. Je zit misschien wel in een situatie waarin je bedrijf niet meer aan financiële verplichtingen kan voldoen. Of misschien houd je (bewust) op met het betalen van je schulden. Jijzelf, of een van je schuldeisers, kan dan jouw faillissement aanvragen. Overweeg je zelf een faillissement aan te vragen? Denk goed na over het moment. Er zijn nog meer mogelijkheden om een faillissement te voorkomen. Desondanks is de doorstart ná faillissement ook een goede manier om van je schulden af te komen.

Begin met je doorstart

Aanvraag faillissement
Vraag je vervolgens zelf je faillissement aan? Of doet een van je schuldeisers dat? Dan toetst de rechter kort of je bent opgehouden met betalen en of je aan de voorwaarden voor een faillissement voldoet. Zijn er meerdere schuldeisers en is er meer dan één vordering? Dan spreekt de rechter je faillissement uit.

Aanstelling van een curator
Bij het uitspreken van een faillissement benoemt de rechter een curator. Die heeft de taak om het faillissement zo goed mogelijk af te wikkelen. Hierbij is een zo hoog mogelijke opbrengst voor de gezamenlijke schuldeisers belangrijk. De curator is de persoon die alle mogelijkheden verkent, dus ook de doorstart. Met de curator onderhandel je uiteindelijk over het plan voor een doorstart. De curator is dus een belangrijke speler in het doorstarttraject.

Plan doorstart
In de tussentijd werk en onderhandel je het doorstartplan uit. Het doorstartplan moet de curator ervan overtuigen dat de doorstart een succes wordt. Het doorstartplan bevat onder meer:

  • Het doorstartplan of bedrijfsplan dat het bedrijf nieuw leven in moet blazen
  • Een bieding op de gewenste bedrijfsonderdelen
  • De (waarde van de) activa die bij de bieding worden betrokken
  • De wijze van financiering van de doorstart
  • Het personeel dat meegaat naar de nieuwe onderneming
  • De belangrijke contracten die meegaan naar de nieuwe onderneming
  • De omgang met de zekerheidsrechten, beslagen en zaken met eigendomsvoorbehoud die bij de bieding worden betrokken

Transactie
Als de curator akkoord gaat met het plan voor de doorstart, kan de activatransactie doorgaan.

Vragen of advies nodig?Neem gerust contact op met een van onze specialisten.Direct adviesBel 085-0657432

Wie doet de bieding voor de doorstart?

Bij een doorstart koopt een ‘ander’ bedrijf het oude ‘failliete’ bedrijf van de curator. Wie dat andere bedrijf is, hangt ervan af. Meestal is degene die koopt, de doorstarter, al enigszins verbonden aan het oude bedrijf. De doorstarter kan ook een geheel nieuwe rechtspersoon zijn. Je ziet vaak dat de doorstarter bijvoorbeeld de oud-bestuurder en/of aandeelhouder is.

Toch is dat niet altijd zo. Een geïnteresseerde ‘derde’ partij brengt ook geregeld een bieding uit op een failliete onderneming. De derde partij is dan de doorstarter.

De curator weegt de verschillende biedingen, als die er zijn. Normaal gesproken levert een bieding van een (enigszins) verbonden partij de beste prijs op. Een derde weet namelijk minder goed hoeveel de activa écht waard zijn. Onzekerheid drukt de prijs. De curator geeft dus meestal de voorkeur aan bieders die het reilen en zeilen van de onderneming kennen.

Wat zijn de voordelen van een doorstart?

Het grootste voordeel is dat je je onderneming kunt voortzetten. Via een doorstart raak je namelijk het verlieslijdende gedeelte van je onderneming kwijt. Daarnaast heb je een legitieme reden om een deel van het personeel achter te laten – op een nette manier. Personeel is tenslotte vaak een grote kostenpost voor je onderneming.

Daarnaast leidt een doorstart vaak tot een win-win situatie. Een doorstart levert doorgaans een hogere prijs (going concern-waarde) op dan een vereffening na faillissement (liquidatiewaarde). Onverkoopbare immateriële activa, zoals goodwill, registraties en IT, blijven namelijk behouden. Een hoge prijs betekent ook meestal goed nieuws voor de schuldeisers in het faillissement. Zij ontvangen uiteindelijk meer vergeleken met vereffening. Voor de curator is dit een goede reden om een doorstart serieus te overwegen.

Tot slot kunnen (sommige) oude bedrijfsactiviteiten doorgaan. De meeste contracten gaan namelijk mee. Is de schuldeiser bijvoorbeeld leverancier, dan is de kans aanwezig dat het contract in de doorstart, indien gewenst, wordt meegenomen.

Zijn er ook nadelen van een doorstart?

Natuurlijk. Toch die zijn met een weloverwogen plan goed in te perken.

Een doorstart is duur.
Je hebt dus wel enige financiële ruimte nodig om aan een doorstart te kunnen beginnen. Het doorstarttraject moet namelijk worden betaald en de gezonde bedrijfsonderdelen moeten worden gekocht voor een goede prijs. Als het goed is, levert het wel het meeste op voor alle betrokkenen. Maar let op. Een doorstartplan dat niet doorgaat is al helemaal duur. Weet dus waar je aan begint.

Een doorstart veroorzaakt onzekerheid bij personeel.
Een uitgesproken faillissement veroorzaakt onrust veroorzaakt bij het personeel. Dit kan als gevolg hebben dat veel werknemers uit voorzorg op zoek gaan naar een andere baan en het bedrijf (wellicht onnodig) verlaten. Duidelijke communicatie en een goed werknemersplan is dus sterk aan te raden.

Doorstarten veroorzaakt reputatieschade bij leveranciers en klanten.
Een doorstart is openbaar. Dit betekent dat je bedrijf enige slechte reputatie verkrijgt. Houd dus in gedachte dat (potentiële) leveranciers en klanten kunnen overstappen naar concurrenten.

Begin direct met je doorstart

 

Plan doorstart: de 7 onderdelen en de onderhandeling

  1. Heb je een kansrijk bedrijfsplan? Een geslaagde doorstart valt of staat met een onderbouwd plan en een reële bieding. Wat maakt dat je bedrijf na de doorstart wél levensvatbaar zal zijn? Bedenk dus goed welke veranderingen ervoor zullen zorgen dat de doorgestarte bedrijfsactiviteiten genoeg zullen opleveren.
  2. Een bieding van jou als potentiële doorstarter. Je hebt een andere rechtspersoon, een koper, nodig om een bieding uit te kunnen brengen. De koper kan ook een nieuw opgerichte onderneming zijn. Die is bijvoorbeeld opgericht door de voormalig directeur-grootaandeelhouder (DGA).
  3. Welke activa neem je over? Bedenk welke activa je wilt en kunt behouden. De waarde van de activa die je wilt overnemen, is van groot belang voor de prijs van de uiteindelijke bieding. Het is dus belangrijk dat je in een vroeg stadium taxateurs en accountants inschakelt. Zij bepalen de waarde van de bedrijfsonderdelen die kunnen worden overgenomen.
  4. Heb je een goed plan voor financiering? Uit het plan voor de doorstart moet bovendien voldoende volgen is dat er genoeg geld beschikbaar is om een kansrijke bieding op de activa te doen. Er is dus vaak nieuwe financiering nodig. Omdat de oude financiers doorgaans nog een openstaande vordering hebben, is het vaak van belang om een nieuwe partij als financier te vinden. Dat kan een aardige klus zijn.
  5. Welk personeel neem je over? Het moet helder zijn wat de werknemers te wachten staat. Komen zij in dienst bij de nieuwe rechtspersoon, dan gaan hun oude rechten uit hun arbeidsovereenkomst ook mee over.
  6. Wat doe je met de lopende contracten en verplichtingen? Bedenk goed welke duurcontracten je overneemt, want ze gaan niet automatisch mee. Dit kan gaan om contracten met bijvoorbeeld leveranciers.
  7. Hoe ga je om met pandrechten, hypotheekrechten en bodemvoorrechten? De curator krijgt na faillietverklaring de taak om de vorderingen te inventariseren. De curator kijkt wie de schuldeisers zijn, wie recht heeft op de opbrengst en in welke rangorde. Er rusten bijvoorbeeld vaak pand- en hypotheekrechten (zekerheidsrechten) op de activa. Als de bank de onderneming financiert, kun je er gemakshalve van uitgaan dat er, ten behoeve van de bank, op bijna alle activa een zekerheidsrecht rust. Mochten er belastingschulden zijn, dan heeft de Belastingdienst vaak ook een sterke positie. Zeker als er ‘bodemzaken’ (grofweg: inventaris) aanwezig zijn.

Het kan een behoorlijke klus zijn om de toekomstige verdeling van de boedel en de rangorde in kaart te brengen. Het is daarom handig om de situatie in een vroeg stadium in kaart te brengen.

Hoe bereid je een doorstart voor?

Advies en goede voorbereiding zijn essentieel. De slagingskans van een doorstart kan aanzienlijk worden verhoogd door in een vroeg stadium advies in te winnen. Een goed voorbereide doorstart kan het verschil maken. Het is nodig om secuur om te gaan met een doorstart, want in de periode voorafgaand aan een faillissement gelden strikte regels. Op de handelingen in de fase van pre-insolventie ligt namelijk een vergrootglas. Het is aan te raden je goed te laten voorlichten door juristen.

Let op. De doorstart ná faillissement is géén pre-pack (of flitsfaillissement). Het is namelijk ook mogelijk om de voorbereiding van een doorstart in de vorm van een pre-pack in te richten. Een pre-pack is, anders dan de klassieke doorstart, vóór faillissement. In die zin, dat er vóór faillissement al een beoogde (stille) curator en rechter-commissaris betrokken zijn. Het plan om opnieuw te beginnen is bij de pre-pack erg concreet. De activa kunnen vlak na faillissement dan ook in een ‘flits’ over. Vanwege de hoge mate van voorbereiding kunnen de regels voor ‘overgang van onderneming’ gelden. In die regeling gaan ook alle werknemers verplicht mee. Dat is een groot verschil met de klassieke doorstart ná faillissement.

Vragen of advies nodig?Neem gerust contact op met een van onze specialisten.Direct adviesBel 085-0657432

Risico’s van een doorstart 

De doorstart lijkt een wat tegenstrijdige figuur. Een faillissement is gericht op de vereffening van het vermogen van de schuldenaar. Een doorstart is juist gericht op continuïteit. Beide hebben echter met elkaar gemeen dat ze een zo hoog mogelijke waarde beogen te creëren voor de gezamenlijke schuldeisers. Het kan een uitdaging zijn om beide figuren te combineren.

  • Besef dat je als bestuurder aansprakelijk kan worden gesteld. Een doorstart kost geld voor zowel de oude onderneming (lees: boedel), als de koper. Een te lichtvaardig doorstartplan met een verouderd bedrijfsplan kan leiden tot bestuurdersaansprakelijkheid. Bedenk dus goed waarom het nieuwe bedrijfsconcept nu wel zal slagen door genoeg advies in te winnen.
  • Weet dat er een vergrootglas ligt op je handelen voorafgaand aan het faillissement en in de voorbereiding op jouw doorstart. Manoeuvreer de situatie dus niet té strategisch in jouw voordeel. Bij handelswijzen die de schuldeisers benadelen kan de curator een pauliana (faillissementspauliana) constateren. Laat je vooral voorlichten als je twijfelt.

Personeel en doorstart

Het doorstartende bedrijf is ‘opvolgend werkgever’. Je kunt kiezen wie van het personeel je een nieuwe arbeidsovereenkomst aanbiedt. Let wel op dat de oude rechten, zoals de opgebouwde dienstjaren, doorgaans meegaan. Bij het bepalen van wie je meeneemt, is het dus van groot belang om te inventariseren wat de rechtspositie is van de werknemers. Pas hier je arbeidsovereenkomsten ook op aan.

Sommige werknemers blijven dus achter in het faillissement. In principe beëindigt de curator hun dienstverband. De UWV betaalt vervolgens nog zes weken aan loon. Eventueel achterstallig loon komt ook voor vergoeding in aanmerking (maximaal 13 weken). 

Let op. Het maakt voor het arbeidsrecht nogal uit of een doorstart voor faillissement al tot in de puntjes is voorbereid (“pre-packed”) of niet. Bij een pre-pack gaan namelijk wél alle werknemers mee over.